Friday , 16 November 2018
Breaking News
Home » विश्लेषण

विश्लेषण

दिल्ली विद्यापीठात काय शिकवतात कांचा इलय्याची पुस्तकं . . . .

दिल्ली विद्यापीठात काय शिकवतात कांचा इलय्याची पुस्तकं . . . . सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती जे चेलमेश्वर आपल्या निवृत्ती नंतर एका मुलाखतीत म्हणाले होते , “कुणी माझ्यावर किती टीका करावी ही बाब आक्षेपार्ह होऊ शकत नाही आणि आपण त्याच्या बोलण्यावर बंदीही आणू शकत नाही. कारण त्याचे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य जपण्याची मी शपथ घेतलेली आहे. तर प्रसिद्ध पाश्चात्य विचारवंत हॉल्टेअर म्हणतात “ ... Read More »

प्रवेश मंदिराच्या चौथ-यावर नाही….समाजमनाच्या उंबरठ्यावर हवा

स्त्री स्वातंत्र्य ही एक व्यापक संकल्पना आहे. तिला अनेक पैलू आहेत. या स्वातंत्र्याची संकल्पना संक्षिप्त स्वरूपात मांडणे शक्य नसले तरी मानवी जीवन मुल्यांच्या अनुषंगाने या संकल्पनेला शब्दस्वरूप देताना स्त्री स्वातंत्र्य म्हणजे माणूस म्हणून स्वातंत्र्य, समता आणि मूलभूत अधिकार स्त्रीला सहज स्वाभाविकपणे समाजात उपलब्ध असणे म्हणजे स्त्री स्वातंत्र्य म्हणता येईल. भारतीय सामाजिक इतिहास पाहता आपल्या स्त्रीला सातत्याने समाज व्यवस्थेच्या चौकटीत ठेवण्याचा ... Read More »

अलाहाबाद आधी इलावास होते;प्रयाग तर नव्हेच नव्हे! – आर. एस. खणके

अलाहाबादचे नाव प्रयाग कधीच नव्हते उत्तरप्रदेशची राजधानी असलेल्या अलाहाबाद या शहराचे नाव बदलण्याचा प्रदेश सरकारने निर्णय केला असल्याने यापुढे या प्रदेशाची राजधानी प्रयागराज या नावाने ओळखली जाणार आहे. अलाहाबाद हे नाव मुघल सम्राट अकबराच्या कार्यकाळात पडलेले. असे असले तरी या शहराचे मूळ नाव इलावास या शहरावरून पडलेले आहे याची ओळख फार कमी लोकांना माहित आहे. प्राचीनकाळी गंगेच्या काठावर याठिकाणी प्रतिष्ठानपूरी ... Read More »

कुसुमाग्रजांच्या कवितेतील उपमा विद्वत्ता ; मनवरांच्या काव्यात अश्लीलता शोधणाऱ्यांचा सवतासुभा – आर. एस. खणके

खोल की उथळ. . . . कसं आहे दिनकर मनवरांच्या कवितेतलं पाणी . . . . दिनकर मनवर यांच्या ‘पाणी कसं असतं’ या कविते वरुन सध्याला राज्यभर समाजमाध्यमा मध्ये चर्चा घडत आहे. ज्याला आपण मुख्य प्रवाहातले माध्यमं म्हणतो त्यातून मात्र यावर व्यापक चर्चा होताना दिसत नाही. समाजातल्या बुद्धीजीवी स्तरावरून त्यांच्या पाठीशी उभे राहण्याची भूमिका वदली जात आहे.समाजातून उभा राहत असलेला ... Read More »

भारिप-बहुजन महासंघ – एमआयएम युती : दोन धर्मिय ओबीसींना सुसंवादाची संधी!

  महाराष्ट्राच्या राजकारणात अॅड. प्रकाश तथा बाळासाहेब आंबेडकर यांच्या भारिप-बहुजन-महासंघ आणि असवुद्दीन ओवैसी यांच्या एमआयएम पक्षांची राजकीय युतीची घोषणा झाल्यापासून राज्याचे राजकीय वातावरण ढवळून निघाले आहे. या युतीवर संबधित पक्षाचे नेते कार्यकर्ते सोडले तर पत्रकार, बुध्दिजीवी यांनी यावर चर्चा तर केली, पण त्याचा सूर केवळ विरोधी नव्हे तर युती करणाऱ्या या दोन्ही पक्षांना चूक ठरवणारा किंवा ही युतीच भाजप धार्जिणी ... Read More »

माझी भूमिका – दिनकर मनवर

दिनकर मनवर यांचे निवेदन मुंबई विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात लागलेल्या माझ्या “दृश्य नसलेल्या दृश्यात” या कवितासंग्रहातील “पाणी कसं अस्तं” या कवितेत पाण्याच्या रंगांसाठी वेगवेगळ्या प्रतिमांचा उपयोग केलेला आहे. त्यातील एका प्रतिमेमुळे एका समाजगटाच्या भावना दुखावल्या गेल्याचे निदर्शनास आले आहे. त्याविषयी मी कवी या नात्याने निःसंदिग्धपणे स्पष्ट करू इच्छितो की ती विशिष्ट ओळ लिहिताना तसेच लिहिण्याआधी आणि लिहिल्यानंतरही माझ्या मनात कुणाच्याही भावनांशी खेळण्याचा ... Read More »

बुद्धीझम व पालीचे पहिले आधुनिक भारतीय विद्वान-धम्मानंद कोसंबी-

  त्यांचा जन्म गोव्यात झाला. त्यांना पाली भाषा शिकायची होती. भगवान बुद्धाला भेटायचं होतं. लहान वयात लग्न झालं. पहिल्या मुलीचा जन्म झाला आणि ते घरातून पळाले. ज्ञानाच्या-बुद्धाच्या,पाली भाषेच्या शोधात. वाराणसीला जाऊन हालअपेष्ठा सोशित गंगेच्या घाटावर राहून धर्मशाळेत जेवत पंडीतांकडून संस्कृत शिकले. त्यावेळी संपुर्ण भारतात पाली शिकवणारा एकही विद्वान नव्हता. केवळ त्यासाठी ते नेपाळ, श्रीलंका, ब्रह्मदेशला गेले. तिथल्या धर्मगुरूंकडून बौद्ध धर्माची ... Read More »

मत निर्मात्यांचे बदलते मत

राज्यशास्त्र विद्या शाखेच्या मतानुसार प्रत्येक व्यक्ती राजकीय दृष्ट्या व्यक्तिगत स्तरावर सक्रीय असते. फरक इतकाच की प्रत्येकाच्या राजकीय सहभागाच्या सक्रियतेचा स्तर, स्वरूप आणि व्याप्ती व्यक्ती परत्वे कमी अधिक असते. सर्वसामान्य व्यक्ती नागरिक म्हणून आपल्या मताची अभिव्यक्ती करून या राजकीय प्रक्रियेत सहभागी होत असतो तर निवडणुकांमध्ये मतदाना द्वारे आपला राजकीय सहभाग नोंदवून निर्णायक सक्रियता त्याच्या व्यक्तिगत स्तरावर करत असतो. संसदीय लोकशाहीत म्हणूनच ... Read More »

*हिंदुराष्ट्र म्हणजे ब्राह्मणी हिताचे राष्ट्र होय – श्रीमंत कोकाटे

हिंदू नांवाचा धर्म नाही तर ती जीवनप्रणाली आहे, असे सर्वोच्च न्यायालय म्हणते, पण ज्या सनातनी दहशतवाद्यांना संविधानच मान्य नाही त्यांना न्यायालयाचे हे म्हणणे मान्य असेल असे वाटत नाही. पण त्यांनी थोडा भारतीय धर्मशास्त्र, तत्वज्ञान आणि इतिहासाचा अभ्यास करावा त्यानंतर त्यांच्या लक्षात येईल की हिंदू धर्म हा विविध विचारधारेचे एक मिश्रण आहे.         आर्यआक्रमणापूर्वी भारतात सुसंपन्न अशी मातृसत्ताक ... Read More »

आरक्षण- दशा व दिशा !

 आरक्षण- दशा व दिशा !                       लेखक- प्रा. श्रावण देवरे,                     मोबाईल- 88 301 27 27  मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नाने पूर्ण महाराष्ट्र पेटला आहे. अर्थात हे भारताला काही नवीन नाही. यापूर्वीही जाट, पटेल,गुज्जर जातींनी आरक्षणावरून अवघा उत्तर भारत अनेकवेळा वेठीस धरला आहे. तसा हा प्रश्न फार काही अवघड आहे,असेही नाही. देश पातळीवरील कारभारी जर प्रामाणिक असतील तर ते हा प्रश्न चुटकीसरशी ... Read More »

IMG-20160507-WA0000.jpg